Widząc artykuł o dokładnie takim na Seoulbeats, pomyślałam, że fajnie by było napisać coś na podobny temat. Potem jednak stwierdziłam, że mam jeszcze niewystarczającą wiedzę, aby rzucać się na takie tematy, a nie chciałabym powtarzać tez z artykułu Palomy, by potem podpisać je jako własne, szczególnie przedstawiła wyniki różnych ankiet. Dlatego udostępniam tylko tłumaczenie tamtego artykułu, a dokładniej mówiąc jego adaptację…

„Secret Garden” jest jedną z najbardziej popularnych dram ostatnich lat. Jednak to, co było frustrujące, jednocześnie również rozczarowywało. Przez dwadzieścia odcinków główny bohater Joo Won znieważa, pogardza i patrzy z góry na Ra Im z powodu jej należności do niższej klasy społecznej, a ona to po prostu toleruje i wciąż czeka nie niego, kiedy pod koniec serii decyduje, że jednak ją kocha. Zdarza się to również w takich dramach jak „You’re Beautiful”, „Boys Before Flowers” czy „Beethoven Virus”, gdzie bohaterka jest rozdarta pomiędzy facetem, który wzgardza nią, a miłym mężczyzną, który dba o nią. W tych trzech przypadkach dziewczyna w końcu wybiera „bad guya”. Taka fabuła może nie jest nieodłączna, ale ostatnimi czasy coraz częściej powracająca w koreańskich dramach. Można się zmęczyć z bohaterkami, które wydają się pasywne i poddane głównym bohaterom.

Koreańskie dramy już od lat są eksportowane do krajów Azji Południowo-Wschodniej, więc ostatnimi czasy całe grono badaczy zaczęło eksplorować źródło ich sukcesu. W 2005 roku Avid Lin przeprowadził badanie pośród fanek koreańskich dram w Hongkongu i Singapurze. W tej ankiecie większość pytanych wskazała, że ich zainteresowanie koreańskimi dramami spowodowane jest tym, że kultywują one to, co nazwali respondenci tradycyjnymi („azjatyckimi”) wartościami, pakując je jednocześnie w atrakcyjne, nowoczesne opakowanie. Dla przykładu niektóre opisy widzów przedstawiały główne bohaterki jako „miłe”, „łagodne”, „delikatne i wzruszające”, „wierne miłości”, „skłonne do poświęceń” i zawsze stawiające swoją miłość oraz partnera jako priorytet.

Podczas badania konsumpcji produktów koreańskiej telewizji przez wykształconych, heteroseksualnych Chińczyków, respondenci mieli do przedyskutowania żeńskie postacie w dramach oraz związek z wymarzoną kobietą. Jeden z pytanych tak opisał bohaterki koreańskich dram: „The kobiety są bardzo niewinne, wierne miłości i skłonne do poświęcenia się… Czekałem na taką dziewczynę i teraz ona naprawdę się pojawia!”, a inni opisują je jako „tolerancyjne, wytrwałe, znacznie lepsze od kobiet z Hongkongu”. Rzeczywiście w koreańskich dramach zazwyczaj widzi się, że bohaterki zapominają o swoich osobistych ambicjach, traktując priorytetowo związek z bohaterem. Zazwyczaj przedstawiane jest to w pozytywnym świetle, ponieważ ona poświęca się w imię miłości, co jest w końcu ostatecznym celem romansów. Te wartości, według samych respondentów, uważane są za dziedzictwo konfucjanizmu.

Spośród wszystkich krajów Azji Wschodniej, Korea jest na chwilę obecną krajem, który najsilniej przylega do konfucjańskiej tradycji etycznej. Ten fakt ma bezpośredni związek z rolami płci w koreańskim społeczeństwie, i przez to wpływa na wizerunek kobiet w mediach. Konfucjanizm odpowiada na tematy związane z płcią poprzez dwa koncepty: Namnyo-yubol (남녀 여벌, różnice między płciami) i Nae-Oe-Beob (내 어법, kobieta jako przedstawiciel sfery domowej i mężczyzna jako przedstawiciel sfery publicznej). Zgodnie z tradycyjnym konfucjanizmem rola społeczna kobiet jest podporządkowana mężczyznom w ich życiu: ojcu, mężowi i synowi. Dynastia Joseon trwająca w Korei od 1392 do 1897 roku wedle konfucjańskich zasad, jest uznawana za jedno z najbardziej restrykcyjnych społeczeństw wobec roli kobiet. Spuścizna dynastii Joseon wciąż pozostaje w koreańskim społeczeństwie, jako że jest [dynastia] uznawana za jeden z najważniejszych okresów w rozwoju Korei jako państwa.

Jedną z wartości, jako koreańskie dramy odziedziczyły po konfucjanizmie, jest waga rodziny. Nie jest to rzadkością w koreańskiej dramie, kiedy widzimy przykłady bohaterów żyjących razem ze swoimi rodzinami w każdym wieku. Na przykład Kim Sam Soon w „My Lovely Sam Soon” i Goo Ae Jung w „The Greastest Love” obie żyją ze swoimi rodzinami pomimo trzydziestu lat i posiadania pracy. To nie są tylko anegdotki, w obu przypadkach członkowie rodziny pełnią ważną rolę w fabule.

W artykule, który porównał portret rodziny, jaki można zobaczyć w ostatnich koreańskich, japońskich, chińskich i tajwańskich dramach, zauważono, że obecność rodziny jest najbardziej widoczna w koreańskich dramach w porównaniu do reszty. Figura matki jest przeważnie wytrwała w koreańskich dramach. Ta kobieta, postać stojąca za mężczyznami w jej rodzinie, gra ważną rolę, jednak zawsze w domowym kontekście. Władza matki w rodzinie jest ogromna, jednak nie odzwierciedla to jej roli w społeczeństwie na zewnątrz domowego kręgu. To normalne w koreańskich dramach, że matki są jedynie reprezentantkami rodziny, figura ojca jest często nieobecna, kiedy problemy do rozwiązania dotyczą małżeństwa czy innych domowych spraw. Jednakże kiedy pojawia się wątek dotyczący biznesu czy polityki, bardziej prawdopodobne, że pojawi się figura ojcowska. W „Protect the Boss” na przykład to figura matki zazwyczaj nie widać, kiedy ojciec gra ważną rolę w wątku związanym z biznesem.

Kobiety w koreańskim społeczeństwem są zobligowane to ślubu i założenia nowej rodziny. Małżeństwo jest z pewnością wielką społeczną presją w Korei. Kiedy kobieta dobije do trzydziestki, może ulec nazywaniu jej ahjummą. Ahjumma oznacza dosłownie zamężną kobietę, ale słowo to używane jest do określenia wszystkich kobiet, które wyglądają wystarczająco staro, żeby być mężatkami. W porównaniu do męskiego ekwiwalentu ahjussiego (który tak na marginesie nie oznacza żonatego mężczyzny), ahjumma niesie ze sobą trochę negatywnego znaczenia. Ahjummy to to krzykliwe kury domowe z trwałą na głowie i pucołowatymi policzkami. Wracając do „My Lovely Sam Soon”, główna bohaterka jest już po trzydziestce i ciągle jej się przypomina, że jak na singielkę trzydzieści lat to starość. Kiedy główny bohater nazywa ją ahjummą przy pierwszym spotkaniu, czuje się urażona i odpowiada, że powinna być nazywana agassi (odpowiednik dla młodszych kobiet), na co on odpowiada „Czyż nie wszystkie kobiety po trzydziestce są ahjummami?”.

Mimo że koreańskie dramy sprawiają wrażenie, że kiedy dobijesz trzydziestu lat, jesteś uznawana za starą według koreańskich standardów, byłoby niesprawiedliwie stwierdzić, że jest to normą. Według koreańskiego Państwowego Urzędu Statystycznego średni wiek, w jakim bierze się ślub to 31,6 dla mężczyzn i 28,7 dla kobiet, co jest mniej więcej takie samo jak w inny krajach rozwiniętych. Znaczy to, że tak naprawdę większość Koreanek pozostaje niezamężnych do czasów późnej dwudziestki.

Jednakże to właśnie te „starsze” bohaterki są zazwyczaj bardziej interesujące, mniej pasywne i mniej pasujące do konfucjańskiego stereotypu. Nie byłoby właściwym powiedzieć, że silne żeńskie postacie są rzadkością w koreańskich dramach, ale pojawiają się zazwyczaj wraz z wizerunkiem braku kobiecości i samolubstwa. W „Coffee Prince” główna bohaterka Eun Chan jest często mylona za chłopaka. Nosi krótką fryzurę, luźne ubrania, uprawia taekwondo i jest dosadna. Reprezentuje dokładne przeciwieństwo tego, czym powinna być dobra Azjatka. Takie bohaterki nie wyglądają koniecznie męsko, ale przedstawiają cechy, które są zazwyczaj przypisywane mężczyznom: są agresywne i używają przemocy w obronie własnej, są asertywne i bezceremonialne. W ankiecie pośród Chińskich widzów (mężczyzn) otwarcie oni powiedzieli, że czują dyskomfort w stosunku do tego braku kobiecości. Opisując tak zwane „silne kobiety” we współczesnym Hongkongu, jeden z respondentów mówi „obecnie wiele z nich jest ambitnych, pragnie rozwoju, są samodzielne i stają się znacznie silniejsze niż wcześniej… Zastanawiam się czy straciły inne kobiece cechy jak łagodność, posłuszeństwo i poddanie.” Inny pytany określa ten rodzaj kobiet jako „starający się zostać mężczyznami”. Podsumowując dla widzów, którzy czerpią przyjemność z tradycyjnych azjatyckich wartości, jakie prezentuje koreańska telewizja, ta niekobiecość jest niechcianą cechą bohaterek.

Mimo to, widać zmiany w przedstawianiu kobiet w przeciągu lat lub przynajmniej w odbiorze widzów. „Winter Sonata” (2002) przedstawia koreańskie trendy z początku XXI wieku, idealnie wciela w życie konfucjański ideał poświęcenia, w którym bohaterka jest atrakcyjna, łagodna, skromna i nie waha się przypomnieć bohaterowi o swoich uczuciach, nawet jeśli on rzadko robi to samo. Jednak niektóre z dram odnoszących największy sukces zdaje się odwracać od tego trendu. Wspomniane już „My Lovely Sam Soon” (2005) i „Coffee Prince” (2007) przedstawiają bohaterki, które są bezpośrednie, uparte i nie zgadzające się na poświęcenie swoich karier dla głównego bohatera. Co więcej, są to najpopularniejsze dramy ostatnich lat, obie o wysokiej oglądalności, a ostatni odcinek „My Lovely Sam Soon” sięgnął nawet 50%.

Czy to możliwe, że widzowie oglądający dramy (szczególnie kobiety, bo to one to głównie oglądają) zmęczeni są już tradycyjnym wizerunkiem kobiet? W 2005 roku Lee Dong Ho przeprowadził badanie pośród młodych Koreanek, które regularnie oglądają japońskie dramy. Pomimo rosnącej popularności koreańskich dram w tamtym czasie, uważały japońskie seriale za bardziej atrakcyjne, a jednym z powodów było przedstawienie tożsamości płciowej. W japońskich dramach główne bohaterki mają życie poza swoim związkiem i rozwijają się też na gruncie pracy, co jest przedstawiane jako coś więcej niż tylko tło, jak w koreańskich dramach. Tajwańscy widzowie zostali przepytani w ramach badania “Engaging with Korean dramas: discourses of gender, media, and class formation in Taiwan”, również wyjawili dyskomfort w stosunku do wizerunku kobiet w koreańskich dramach. Kiedy klasa pracująca zdawała się identyfikować z tym „udomowieniem” bohaterek, wykształceni respondenci wyrazili upodobanie do kobiet, które są silne i niezależne. Jeden z ankietowanych odpowiedział „W koreańskich dramach… nie ma ambitnych bohaterek. Mężczyźni są przedstawieni z ambicjami, ale kobiety… Tak, Young Mi („All About Eve”) jest ambitna… Ale jest przedstawiona w negatywnym świetle… Nie podoba mi się to ani trochę”. To prawda, że są bohaterki, które postanawiają rozwijać swoją karierę i jednocześnie wciąż być kobiece, jednak w większości przypadków przedstawiają ambicję w chciwym sensie, stając się rywalkami dla skromnych, troskliwych i niewinnych głównych bohaterek.

Koreańskie społeczeństwo jest z pewnością patriarchalne i wciąż zostaje w tyle, jeśli chodzi o równouprawnienie w porównaniu do większości krajów rozwiniętych. Obecnie tylko 55,5% kobiet w stosunku do 92% mężczyzn idzie na studia, a ich średni zarobek jest o 40% niższy niż mężczyzn. Połowa pracujących kobiet zaprzestaje tego po wyjściu za mąż, a reprezentacja kobiet na wysokich stanowiskach rządowych jest bardzo mała, nie sięga nawet 1,5%. Mimo to, dzięki asymilacji konfucjańskich wartości koreańskie gospodynie domowe klasy średniej nie uznają siebie za bezsilne lub poddane i cieszą się władzą w sferze domowej bez przeciwstawiania się patriarchalnej ideologii społeczeństwa.

Koreańskie dramy nie są wiernym odwzorowaniem koreańskiego społeczeństwa, przez większość czasu posługują się tymi samymi stereotypami, historie się powtarzają, a tło się nie zmienia. Sytuacje są w większości przypadków przesadzone, więc jeśli chcemy lepiej zrozumieć rolę kobiet w koreańskim społeczeństwie, trzeba się posiłkować reakcjami różnych grup widzów. Stereotypy te w żadnym przypadku nie reprezentują całej koreańskiej populacji, jednak fakt, że widzowie zdają się je akceptować, a nawet identyfikować się z nimi, wskazuje na to, że konfucjańskie wartości są wciąż głęboko zakorzenione w koreańskim i południowoazjatyckim społeczeństwie.

Reklamy

Written by Miica

Była studentka filologii koreańskiej, wielka fanka koreańskiego kina i dram.

2 komentarze

  1. Jeżeli interesują Cię kwestie kulturalne Azji to proponuję zapoznać się z badaniami socjologa Geert Hofstede, który wyróżnił 5 rodzajów wymiarów kultur narodowych. Bardzo ciekawe są kwestie krajów azjatyckich w wymiarze kobiecość-męskość (i tak np. Japonia, Korea są to kraje skrajnie „męskie”) oraz w wymiarze kolektywizm i indywidualizm. Polecam, gdyż pisałam na ten temat obszerną pracę i można sporo się dowiedzieć dlaczego w tych krajach społeczeństwo traktuje kobiety tak, a nie inaczej :)

    Polubienie

  2. Bardzo trafny artykuł ;) Chociaż motyw bogatych mężczyzn i posłusznych biednych kobiet zdecydowanie ma realizować motyw kopciuszka.. nie jest przypadkowe takie ułożenie fabuły. W końcu takie historie od zawsze zarabiają najwięcej, gdyż wizualizują podświadome pragnienia

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s